Recenzja książki „Uciekinier”. Dlaczego uchodźcy uciekają do Europy?


Wydaje się, że problem emigracji oraz uchodźców nie dotyka Polski tak bardzo, jak inne kraje europejskie. A jednak – pochodzący z krajów arabskich imigranci wzbudzają wiele emocji wśród obywateli naszego kraju. „Uciekinier” Ele Fountain to jedna z najnowszych książek przedstawiających problem emigracji.

Shif ma czternaście lat, świetnie się uczy i ma marzenia związane ze swoją przyszłością. Chce być inżynierem, wszak już teraz naprawdę dobrze radzi sobie z matmą, lepiej niż jego nauczyciel w szkole, choć nieco gorzej niż jego najlepszy przyjaciel, Bini.

Chłopak mieszka jednak w kraju, w którym trudno z dużą dozą pewności planować przyszłość. Codziennie musi bowiem uważać, by nie zwrócić na siebie uwagę wojska i władzy, a tym samym – nie ściągnąć na swoją rodzinę nieszczęścia. Musi uważać, bo odkąd tata zniknął, to Shif jest jedynym mężczyzną w domu.

Niestety, w najzwyklejszym momencie – kupowania produktów na kolację – chłopak trafia na  łapankę prowadzoną przez żołnierzy. Wkrótce w progach domu Shifa oraz Biniego stają wojskowi namiestnicy, którzy zabierają chłopców od najbliższych. Nikt nie wie, dokąd trafią chłopcy. I czy kiedykolwiek jeszcze krewni zobaczą ich całych.

Tym samym rozpoczyna się historia dwójki nastolatków, z głowami pełnymi marzeń i wzorów matematycznych, którzy szybko muszą dorosnąć. Sytuacje, z którymi zmierzyć przyjdzie się chłopcom, będą naprawdę ekstremalne. I – z całą pewnością – nikt nie będzie mógł nazwać je „przygodami życia”, a jedynie desperackimi próbami przetrwania. Jedynym wyjściem będzie zaś ucieczka z kraju do Europy. Jednak czy będzie to możliwe?


Tematyka związana z emigracją – polityczną, społeczną czy ekonomiczna – to dość kontrowersyjny temat. Najnowsza powieść Ele Fountain to książka dla młodzieży, która właśnie ten problem porusza. I choć jest to publikacja stworzona z myślą o młodych czytelnikach, to zdecydowanie i dorośli mogą z niej sporo wynieść.

Ele Fountain w głównej mierze przedstawia historię Shifa – młodego, uzdolnionego chłopaka, który to jednak nie może żyć i spełniać się tak, jak jego rówieśnicy chociażby z Europy czy Ameryki Północnej. Shif – zamiast przygotowywać się do szkolnych egzaminów – zmuszony jest do podejmowania decyzji związanych z jego dalszą egzystencją.

Książka Fountain mówi – w szczególnej mierze – o problemie uchodźstwa z krajów Afryki Północnej do Europy. Bezpośrednio zjawisko to dotyka w szczególności kraje takie jak Włochy czy Wielka Brytania, a książka – za pomocą historii Shifa – wyjaśnia przyczyny takiego stanu rzeczy.

Chociaż Polska nie jest krajem, w którym masowo pojawiają się właśnie ci imigranci, nie zmienia to faktu, że większość naszych obywateli zdaje się być ekspertami w dziedzinie polityki emigracyjnej – zresztą, nie tylko w tej dziedzinie, a w każdej innej kwestii, która obecnie roztrząsana jest w mediach. I chociaż zdecydowana część z nas nie ma żadnej wiedzy na owe tematy, to nie wstydzi się – zwłaszcza w sieci – wydawać własne opinie, sądy i komentarze.  Mam wielką nadzieję, że książki takie jak „Uciekinier” trochę to zmienią, a przynajmniej – zmieni nastawienie tych, którzy po powieść postanowili sięgnąć.

Oczywiście, „Uciekinier” przedstawia tylko jeden z powodów, dla którego w ostatnich latach nasilił się problem emigracji, a Ele Fountain w swojej książce przedstawia jedynie zarys tego, co faktycznie może dziać się w krajach, z których pochodzą uchodźcy. Jednak już samo to pozwala na zmianę percepcji, sposobu postrzegania tego zjawiska i dokonania ponownej oceny różnych koncepcji dotyczących krajowej i unijnej polityki emigracyjnej i azylu terytorialnego.

Co jednak stanowi dla mnie największą wartość tej powieści, „Uciekinier” przedstawia uchodźców jako zwykłych ludzi, którzy niewiele różnią się od nas. I chociaż wydaje się to oczywiste, to dla wielu – niestety – nie jest, a komunikaty medialne, często dość prowokacyjne czy stronnicze, tylko budują strach czy ksenofobię. Znów zatem pojawia się wątek akceptacji, uznania inności etnicznej, kulturowej czy wyznaniowej.

Należy pamiętać, że Ele Fountain stworzyła tę książkę z myślą o młodzieży, a sam wydawca zaklasyfikował ją do grupy wiekowej „dwanaście plus”. I taka mniej więcej jest też fabuła i sposób przedstawienia tej historii – chociaż tematyka tej książki jest naprawdę trudna, to autorka stosuje bardzo prosty język, a większość informacji podawana jest w sposób bezpośredni, niepozostawiający żadnych wątpliwości. Ten… ascetyzm wypowiedzi może przypominać – zwłaszcza dorosłym czytelnikom – raczej relację czy sprawozdanie, a nie utwór zaliczany do literatury pięknej.

Powieść „Uciekinier” wydana została pod koniec maja przez Wydawnictwo Akapit Press. Za przekład powieści z języka angielskiego odpowiedzialna jest Iwona Libucha. Powieść wydana została pod patronatem Stowarzyszenia Śląscy Blogerzy Książkowi.

„Uciekinier” to z całą pewnością książka wartościowa, która – w przeciwieństwie do wielu innych powieści młodzieżowych dostępnych na rynku – edukuje młodych, w prosty i przyjazny sposób przekazuje informacje o bieżących międzynarodowych problemach społecznych. To książka niszowa, jednak ważna dla każdego, komu losy drugiego człowieka nie są obojętne.
Nowszewpisy Starszewpisy Strona główna